Một số điều có thể bạn chưa biết về dòng nhạc giao hưởng bất hủ

0/5 (0) Bình chọn

Thứ tư, 06/10/2021 10:10

   Một số điều có thể bạn chưa biết về dòng nhạc giao hưởng bất hủ

 

 

Chúng ta đã nghe nhiều về nhạc giao hưởng rồi nhưng không phải ai cũng biết hết về dòng nhạc bất hủ này. Hãy cùng hatru.net tìm hiểu thêm thông tin quan trọng về dòng nhạc này nhé.

 

Ý nghĩa của ngôn từ "giao hưởng" (symphonie) bắt nguồn từ ngôn ngữ Hy Lạp - có nghĩa là hòa hợp âm hưởng. Qua quá trình lâu dài suy tưởng các thuật ngữ, "giao hưởng" được dùng để đặt cho các tác phẩm viết cho dàn nhạc giao hưởng ở các thành phần cấu trúc lớn nhỏ, đa dạng gồm có các đàn chính: đàn dây (viôlông, viôlôngxen, viôla, côngtrơbas), đàn kèn trong đó có kèn gỗ (fluýt, oboa, claninet, fagốt), kèn đồng (trompét, trombôn, cor, tube) và bộ gõ. Thể loại âm nhạc này bắt đầu hình thành từ những năm 30 thế kỷ XVIII, khi các khúc dạo đầu trong các vở opera ngày càng phát triển và mang tính độc lập, từ đó, giao hưởng như một thể loại âm nhạc độc lập đã ra đời.

 

Nhạc giao hưởng đứng hàng đầu trong tất cả các thể loại. Nó súc tích bởi nội dung rất sâu sắc hơn cả và là bà chúa của vương quốc âm nhạc.

 

Shostakovich 

 

 

Nhà soạn nhạc và nhà bác học xuất sắc Tanheiev có lần đã nói rằng nếu có những người ở các hành tinh khác đến quả đất của chúng ta và muốn chỉ trong một giời đồng hồ cho họ có khái niệm rõ về loài người, thì tốt hơn cả là cho họ nghe bản giao hưởng số 9 của Beethoven. 

 

Không phải ngẫu nhiên mà Tenheiev nhắc đến một tác phẩm giao hưởng. Thật vậy, trong các loại hình nghệ thuật khác, ở đâu có sự sâu sắc của nhận thức cuộc sống được kết hợp với sự "tinh khiết" của từng chi tiết như thế, với tính chất trừu tượng của từng cái riêng biệt, nhỏ bé, nói cách khác - Với sự khái quát cao như thế! 

 

Người sáng lập ra nghệ thuật giao hưởng cổ điển là nhạc sĩ thiên tài người Áo Hayđơn, chính vì vậy ông được gọi là "cha đẻ của giao hưởng". Có thể nói, nghệ thuật giao hưởng đã tìm thấy đỉnh cao trong các tác phẩm của các nhạc sĩ thuộc trường phái âm nhạc cổ điển Viên (Hayđơn, Mozart, Betthoven). Các bản giao hưởng Es-dur (số 39), g-moll (số 40), C - dur (số 41) của Mozart là sự hiển diện của một năng lực sáng tạo huyền thoại. Giới âm nhạc gọi đó là "Sức mạnh Apôlông", "Sức mạnh quỷ thần", "... vượt lên trên khả năng của con người". Với các bản giao hưởng "Anh hùng ca" - số 3, "Định mệnh" - số 5, "Đồng quê" - số 6 và "Niềm vui" số 9, Betthoven đã làm nên kỳ tích trong lịch sử giao hưởng và mở ra bước ngoặt phát triển mới cho loại hình nghệ thuật này. Từ giao hưởng của ông, đã hình thành thể loại giao hưởng mang nội dung và tên gọi cụ thể được phát triển mạnh mẽ ở thế kỷ XIX, XX trong sự nghiệp sáng tạo của các thiên tài Schubert, Traicovsky, Berlioz, List, Debbussy, Maler, Prokofiev và Soxtakovic v.v... 

 

Quả đúng, nhạc giao hưởng - một công trình sáng tạo phi thường, một trong những biểu hiện rực rỡ nhất của sự trưởng thành về tinh thần của loài người. Chỉ khi có giàu kinh nghiệm cảm xúc, có được tư duy logic phát triển và óc tưởng tượng sáng tạo mạnh mẽ, mới có thể sáng tác giao hưởng - một trong những phương pháp hoàn thiện nhất của "tư duy bằng âm nhạc". 

 

Nhạc giao hưởng - một dòng âm thanh mạnh mẽ, sinh động hàm bởi động lực dự trữ to lớn đầy sức sống. Các giai điệu sôi lên và được tôi luyện trong đó, như trong lò nung nóng bỏng. Tai ta theo dõi "cuộc sống" của chúng một cách khẩn trương và hồi hộp, theo dõi chúng quyện vào nhau, tách rời ra, đối lập nhau hoặc xích lại gần nhau. Tất cả đều biến hóa, không ổn định nhưng đồng thời tràn đầy lý trí và hài hòa. Dòng âm thanh ấy bị va vào đá hoa cương, bị ngăn chia bởi những đập chắn, và những sự cân đối vô hình của những hình thức âm vang làm chúng ta vui mừng với sự hài hòa cao độ. Giao hưởng đó là tính năng động, tính chất xung động và hòa giải, tính logic. Sự thống nhất của những mâu thuẫn tư tưởng và tình cảm, phép biện chứng của tâm hồn con người, được thể hiện một cách hoàn hảo trong giao hưởng - đó là một khối luôn luôn đông đặc, là sự gắn bó hữu cơ tuyệt diệu, không phá vỡ nổi, giữa tư tưởng và tình cảm. Phải chăng giao hưởng với tính chất tự nhiên rất hấp dẫn ấy tác động đến mọi người, bồi dưỡng tình cảm, mở mang trí tuệ của con người? 

 

Nói đến ý nghĩa và tầm quan trọng của giao hưởng trong âm nhạc người ta thường ví với kịch và tiểu thuyết trong văn học. Đó là hình thái cao nhất của nhạc đàn, trong đó bao hàm mọi ý tưởng âm nhạc với mọi khả năng biểu cảm phong phú và đa dạng ở bất kỳ nội dung nào từ chất trữ tình cho đến chất anh hùng ca, từ niềm lạc quan yêu đời cho đến nét bi thương thảm khốc. Đầu tiên, giao hưởng được sáng tác ở hình thức tổ khúc sonate gồm 3 chương theo phong cách trường phái Napoli - ý. Dần dần, qua quá trình phát triển, trong thành phần của tác phẩm giao hưởng bắt đầu có thêm khúc dạo đầu (của chương I) và menuett (một loại vũ điệu) đóng vai trò chương cuối của giao hưởng 3 chương. Sau đó, giao hưởng 4 chương được hình thành, trong đó chương cuối được sáng tác ở hình thức sonate hoặc rondo - sonate. Các chương chậm (chương II hoặc chương III) thường mang nội dung trữ tình biểu hiện sự tương phản với các chương còn lại. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển đã hình thành nên nhiều tác phẩm giao hưởng ngoài quy luật kinh điển như giao hưởng từ 5 chương trở lên hoặc chỉ có 2 hoặc 1 chương duy nhất ví dụ như giao hưởng thơ (symphonie poème). Ngoài các tác phẩm chỉ dành cho dàn nhạc giao hưởng - thành phần chính, có nhiều tác phẩm giao hưởng còn kết hợp cả với lĩnh xướng và hợp xướng (như giao hưởng số 9 - "Niềm vui" của Betthoven) và đặc biệt phải kể đến giao hưởng kết hợp với nhạc cụ độc tấu (concerto - symphonie). 

 

Ngoài ra, thể loại âm nhạc này còn liên kết với các thể loại khác để tạo nên những tác phẩm mang hình tượng nghệ thuật tổng quát như: giao hưởng chiêu hồn, giao hưởng balê, giao hưởng thanh xướng kịch v.v... Điều quan trọng nhất trong giao hưởng, đó là sự phát triển và mối liên kết các ý tưởng âm nhạc theo logich kết hợp với sự tương phản giữa các chương nhằm tạo nên sự phong phú về hình tượng nghệ thuật và kịch tính âm nhạc sâu sắc. 

 

 

Thế giới của tư tưởng và tình cảm trong nhạc giao hưởng thật bao la - kho tàng thể loại thật muôn hình nhiều vẻ - từ những thể loại đồ sộ, có tầm cỡ rộng lớn đến những thể loại giản đơn, những khúc nhạc nhỏ: nhạc giao hưởng bao quát được tất cả, những gì được sáng tác cho dàn nhạc giao huởng! Tất nhiên, khả năng của những thể loại ấy không giống nhau. Ở mỗi thể loại đều có những cái "ưu" và những cái "khuyết" và phạm vi thể hiện của mình. Nhưng dù sao thì đứng hàng đầu - vẫn là giao hưởng. 

 

Nếu còn gì hatru.net chưa đưa hết các bạn hãy comment ở dưới bài viết này nhé. Cảm ơn các bạn đã đọc!

Mẹ Cu Mít

Chủ đề HOT

Có thể bạn thích

Gợi ý bạn đọc

Chuyên Mục